بررسی و معرفی انواع تابلو برق

یکی از تجهیزات پایه‌ای و اساسی در صنعت برق، تابلو برق است که به کمک آن می­توان تجهیزات مختلف مورد نیاز را در یک فضای مرتب و ایمن در کنار هم قرار داد. در هر صنعتی که نگاه کنید در یکی از قسمت‌های اصلی، فضایی برای قرارگیری تابلو برق ها در نظر گرفته شده است تا بواسطه­ آن‌ها بحث برق‌رسانی و کنترل دستگاه مورد نظر خود را میسر کنند.

ما در این مقاله قصد داریم تا در ابتدا به معرفی و بررسی انواع تابلو برق ها بپردازیم، سپس تجهیزات مورد استفاده در آن‌ها را معرفی کنیم و در نهایت تابلو برق PLC را مورد موشکافی و بررسی بیشتری قرار دهیم.

در ادامه با مجله لاجیک صنعت همراه باشید.

تابلو برق چیست ؟

به بیان ساده تابلو برق (Electrical Panel) مجموعه‌­ای از تجهیزات قدرت، فرمان، حفاظت و غیره است که به جهت قرارگیری این قطعات در کنار یکدیگر، موارد توزیع، حفاظت و کنترل انرژی الکتریکی حاصل می­شوند.

قسمت‌های اصلی تابلو برق

اکنون که با مفهوم تابلو برق آشنا شدیم نیاز است تا با قسمت‌های اصلی آن آشنا شویم. تابلو برق معمولا از قسمت‌های مختلف مانند: درب، شگل، پاسنگی، قفل، لولا، پلاک تابلو، جیب تابلو، زوار، سینی نصب، صفحه گلند، نوار آب­بند و بعضا نبشی‌هایی در بالای آن به جهت حمل و نقل تشکیل شده است. این قسمت‌ها در شکل زیر قابل مشاهده است.

تجهیزات پرکاربرد در تابلو برق

به‌طور کلی در تابلو برق عموما تجهیزاتی از قبیل: کلیدها، المان‌های حفاظتی، تجهیزات اندازه‌گیری، المان‌های کنترلی مانند PLC، انواع درایوها و… کاربرد بیشتری دارند که متناسب با ماهیت پروژه و محیط نصب تابلو، انتخاب، سایزینگ و جانمایی می­شوند.

انواع دسته‌بندی‌های تابلو برق

تابلو برق‌ها از منظرهای گوناگون قابل دسته‌بندی هستند. با ما همراه باشید تا در ادامه به معرفی آن‌ها بپردازیم.

دسته‌بندی تابلو برق‌ها بر اساس سطح ولتاژ

به صورت کلی تابلو برق‌ها بر اساس سطح ولتاژ، در سه مدل Low voltage، Medium voltage و High voltage متناسب با نیاز و کاربری مدنظر، طراحی و ساخته می‌شوند که مدل (Low Voltage) LV آن‌ها، پرکاربردترین نوع تابلو برق‌ها هستند.  

دسته‌بندی تابلو برق‌ها براساس محل نصب

به طور کلی تابلو برق‌‎ها در دو حالت داخلی (Indoor) و خارجی (Outdoor) نصب می‌شوند. در حالت نصب در محیط خارجی می‌بایست به موارد مهمی از جمله درجه حفاظت تابلو برق در برابر نفوذ جامدات و مایعات یا همان (Ingress Protection) IP  تابلو توجه شود. تابلو برق‌های داخلی نیز در حالت‌های مختلف دیواری (روکار یا توکار)، مدل ایستاده ثابت، مدل ایستاده کشویی (جهت افزایش قابلیت اطمینان سیستم یا همان بحث افزونگی یا Redundancy) مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دسته‌بندی تابلو برق‌ها بر اساس جنس بدنه تابلو برق

آلومینیوم: نسبت به فایبرگلاس و ترموپلاستیک مقاومت کمتری در برابر رطوبت دارند، اما به دلیل در دسترس بودن و قیمت مناسب‌تر، کاربرد بیشتری دارند.

فایبرگلاس: در برابر زنگ‌زدگی یا اکسیداسیون، مقاومت شیمیایی بالایی دارد. اما به دلیل سختی و سفتی محفظه‌های آن‌ها فرم دهی به آنان بسیار دشوار است، همچنین با قرار گرفتن در معرض نور خورشید در مدت زمان زیاد، به سادگی تخریب میشود.

ترموپلاستیک: شامل پلی‌کربنات، پلی استر، PVC و… هستند. ترموپلاستیک‌ها در محیط‌های خورنده بسیار مقاوم هستند.

دسته‌بندی تابلو برق‌ها بر اساس کاربرد تابلو برق

تابلو برق plc

برای مواقعی که نیاز به استفاده از PLC در کنترل یک پروسه داریم، از این نوع تابلو برق استفاده می­گردد. در ادامه‌ی این مقاله به بررسی بیشتر تابلو برق plc خواهیم پرداخت.

تابلو برق کنترل موتوری (Motor Control Center)

هنگامی‌که در کارخانه‌ای تعداد زیادی الکتروموتور داریم، به جهت راه‌اندازی، کنترل و حفاظت الکتروموتورها می­توان از تابلو برق مدل MCC استفاده کرد.

تابلو برق اصلاح ضریب توان (Automatic Power Factor Control)

درمواقعی که کارخانه‌ای به دلیل پایین بودن ضریب توان (Power Factor) توسط اداره برق جریمه می‌شود، نیاز به تابلو برق APFC به جهت اصلاح ضریب توان کلی این کارخانه وجود دارد. به این نوع تابلو، تابلو برق بانک خازنی نیز میگویند.

معرفی تابلو برق PLC

تابلو برق PLC به دلیل معایب مختلف تابلو برق‌های رله کنتاکتوری از جمله انعطاف‌پذیری بسیار پایین، زمان قابل توجه در خصوص تعمیر، نگهداری و ارتقا تابلو برق و همچنین نیاز به فضای بیشتر به دلیل حجم قابل توجه سیم‌کشی، در بسیاری از پروژه‌ها مورد توجه و استفاده قرار گرفته‌اند.

اجزای تابلو برق PLC با تابلو برق رله کنتاکتوری تفاوت خیلی زیادی ندارند مثلا در تابلو برق PLC معمولا HMI، منبع تغذیه، انواع کارت‌های PLC، رله PLC یا رله برد نیز به کار می­روند که در تابلو برق‌های رله تکنیک کمتر استفاده می‌شوند.

به زبان ساده در این نوع تابلوها به جای استفاده از مدارات رله کنتاکتوری پیچیده و زمان­بر، از PLC برای کنترل کارآمدتر و بهتر پروسه استفاده می‌گردد.

از مهم­ترین مزایای تابلو برق‌های PLC نسبت به تابلوهای رله تکنیک به موارد زیر می­توان اشاره کرد:

انعطاف پذیری بالا: در این نوع تابلوها نسبت به تابلوهای رله کنتاکتوری، به سادگی می­توان تغییرات مورد نیاز در برنامه از قبل نوشته شده را اعمال کرد بدون آن­که نیاز باشد حتی یک سیم در داخل تابلو تغییر کند.

کاهش حجم سیم‌کشی: در تابلو برق PLC به دلیل آن­که منطق کنترلی تماما در داخل PLC نوشته می‌شود، بشدت حجم سیم‌کشی کاهش پیدا کرده و نتیجتا فضای بیشتری نیز ذخیره می‌گردد.

صرفه‌جویی در زمان عیب‌یابی و تغییر منطق کنترلی: برخلاف تابلو برق های رله کنتاکتوری که در زمان عیب‌یابی گاها چند روز زمان می‌گیرد یا در خصوص تغییر منطق کنترلی بعضا نیاز تمام سیم‌کشی داخل تابلو عوض شود، در تابلو برق PLC این زمان بشدت کمتر بوده و اکثرا فقط با تغییر برنامه نوشته شده، به منطق کنترلی جدید خواهیم رسید. همچنین در خصوص زمان عیب‌یابی نیز در مقایسه با سیستم رله تکنیک، میتوان با بررسی برنامه از پیش نوشته شده، به سادگی بحث عیب‌یابی را در مدت زمان بسیار کمتری انجام داد.

خدمات طراحی و ساخت تابلو برق plc

جمع‌بندی

در این مقاله به صورت کلی با یکی از تجهیزات ساده و در عین حال مهم و پرکاربرد در صنعت برق، یعنی تابلو برق و کاربرد آن آشنا شدیم و اجزای مختلف آن را با هم بررسی نمودیم. در ادامه انواع دسته‌بندی‌های تابلو برق را بیان کرده و در خصوص تابلو برق PLC به همراه مقایسه آن با تابلو برق های رله کنتاکتوری توضیحات کاملی را ارائه کردیم.

امیدواریم اطلاعات این مقاله برای شما کاربردی بوده باشد. اگر چنانچه سوالی در رابطه با تابلو برق دارید، می‌توانید سوالات خود را برای ما کانت بگذارید تا کارشناسان ما در اسرع وقت به سوال شما پاسخ دهند.